Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn – Tôn vinh trí tuệ, tinh thần học tập và khát vọng cống hiến

Nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026), Đảng ủy Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi triển khai tuyên truyền về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, hiếu học, trọng tri thức, trọng hiền tài, khơi dậy ý chí học tập, nghiên cứu, sáng tạo và cống hiến trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động.

Lê Quý Đôn, tên thật là Lê Danh Phương, tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường, sinh năm 1726 trong một gia đình khoa bảng tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên). Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, ham học hỏi, được gọi là “thần đồng”. Năm 17 tuổi, ông đỗ đầu kỳ thi Hương; năm 24 tuổi đỗ đầu kỳ thi Hội và năm 26 tuổi đỗ đầu thi Đình. Sau khi đỗ Bảng nhãn, Lê Quý Đôn bước vào con đường quan trường và giữ nhiều chức vụ quan trọng dưới triều Lê - Trịnh.

Trong suốt cuộc đời hoạt động, Lê Quý Đôn luôn thể hiện là một vị quan tài năng, mẫn cán, thanh liêm, gần gũi Nhân dân, với mong muốn thực hiện những cải cách, xây dựng pháp chế, góp phần ổn định đất nước và cải thiện đời sống Nhân dân.

Không chỉ là một nhà chính trị, nhà quản lý, Lê Quý Đôn còn là một nhà bác học lớn của dân tộc với phạm vi nghiên cứu rộng trên nhiều lĩnh vực như triết học, lịch sử, địa lý, văn học, giáo dục, kinh tế, xã hội, nghệ thuật, nông nghiệp, thiên văn, lịch pháp, y học. Ông được xem là hình mẫu tiêu biểu của một nhà bác học bách khoa trong lịch sử Việt Nam.

Các công trình tiêu biểu của Lê Quý Đôn để lại cho hậu thế có giá trị đặc biệt về tư liệu, học thuật và tư tưởng, tiêu biểu như: Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục, Bắc sứ thông lục, Kiến văn tiểu lục, Vân đài loại ngữ, Quần thư khảo biện, Toàn Việt thi lục, Quế Đường thi tập...

Một trong những đóng góp nổi bật của Lê Quý Đôn là phương pháp nghiên cứu khoa học nghiêm cẩn, kết hợp khảo sát thực tiễn, thu thập tư liệu, đối chiếu nguồn sử liệu và kiểm chứng thông tin trước khi đưa ra nhận định. Tư duy nghiên cứu thực chứng đó đã góp phần nâng cao chất lượng học thuật trong các công trình của ông.

Trong lĩnh vực giáo dục, Lê Quý Đôn đề cao tinh thần thực học, học đi đôi với hành, coi việc học không chỉ nhằm thi cử hay cầu danh mà phải hướng tới hoàn thiện bản thân, phục vụ xã hội và đóng góp cho đất nước. Ông cũng đặc biệt coi trọng việc phát hiện, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài.

Giá trị di sản của Lê Quý Đôn không chỉ nằm ở những công trình nghiên cứu đồ sộ mà còn ở tinh thần yêu nước, thương dân, ý thức trách nhiệm, khát vọng khám phá tri thức và tinh thần học hỏi không ngừng. Những giá trị đó tiếp tục có ý nghĩa trong việc xây dựng xã hội học tập, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong giai đoạn hiện nay.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động tiếp tục nghiên cứu, học tập và phát huy những giá trị quý báu từ cuộc đời, sự nghiệp của ông; góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thúc đẩy học tập, sáng tạo và cống hiến vì sự phát triển của đất nước.