Nội dung cốt lõi của Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15
1. Cấu trúc tổng thể và Chương I:
Quy định chung Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 bao gồm 08 Chương và 48 Điều, quy định về nguyên tắc, chính sách, điều phối quốc gia và các biện pháp bảo đảm chuyển đổi số (CĐS). Luật đưa ra các định nghĩa mới về hạ tầng số công cộng, quy trình số, chính phủ số – mô hình vận hành dựa trên dữ liệu và nền tảng số để ra quyết định kịp thời. Các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: cản trở hoạt động CĐS hợp pháp, lạm dụng CĐS để lừa đảo, hoặc lợi dụng chức vụ để tạo độc quyền, cát cứ trong phát triển hệ thống số.
2. Chương II & III: Chính sách, nguyên tắc và điều phối quốc gia
Nhà nước xác định CĐS là quá trình lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, ưu tiên tính an toàn, tin cậy và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu dùng chung. Điểm mới nổi bật là quy định về Yêu cầu tối thiểu đối với hệ thống số về an ninh mạng, khả năng kết nối và tính sẵn sàng hoạt động thông suốt. Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về CĐS, đồng thời xác lập Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số làm căn cứ để các cơ quan thiết lập hệ thống thống nhất, tránh lãng phí.
3. Chương IV & V: Trách nhiệm và các biện pháp bảo đảm CĐS
Luật đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan nhà nước trong việc trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả CĐS tại địa bàn, lĩnh vực phụ trách. Một biện pháp bảo đảm mang tính đột phá là quy định ngân sách nhà nước dành tối thiểu 1% tổng chi thường xuyên hàng năm cho CĐS. Luật cũng ưu tiên phát triển nguồn nhân lực số thông qua việc đưa kỹ năng số vào chương trình giáo dục bắt buộc và có chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học trình độ cao.
4. Chương V (tiếp theo): Phát triển hạ tầng và nền tảng số quốc gia
Luật quy định hạ tầng CĐS là hạ tầng thiết yếu, bao gồm hạ tầng số công cộng, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. Nhà nước khuyến khích các dự án trung tâm dữ liệu xanh, sạch, bảo đảm dự phòng rủi ro và ưu tiên kết nối máy tới máy. Điểm mới là việc thiết lập các nền tảng số dùng chung quốc gia và các biện pháp thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các giải pháp, sản phẩm số mới chưa có tiền lệ pháp lý.
5. Chương VI: Hoạt động của Chính phủ số
Hoạt động của cơ quan nhà nước được yêu cầu thực hiện hoàn toàn trên môi trường số, dựa trên dữ liệu đầy đủ và chính xác để điều hành. Luật ưu tiên cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đảm bảo người dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần. Điểm mới là yêu cầu liên thông, tích hợp dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương để giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng, minh bạch và có khả năng giám sát chất lượng dịch vụ theo thời gian thực.
6. Chương VII: Kinh tế số và Xã hội số
Kinh tế số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đột phá với chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã thực hiện CĐS thông qua ưu đãi tài chính và tư vấn kỹ thuật. Về xã hội số, luật tập trung vào việc thu hẹp khoảng cách số, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật tiếp cận dịch vụ số. Quyền công dân số được bảo vệ thông qua việc đăng ký tài khoản định danh điện tử và bảo mật dữ liệu cá nhân.
7. Chương VIII: Điều khoản thi hành
Luật số 148/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Luật này bãi bỏ một số quy định cũ tại Luật Công nghệ thông tin số 67/2006/QH11 và sửa đổi bổ sung các điều khoản liên quan tại Luật Khoa học và Công nghệ. Các chiến lược, chương trình CĐS đã được phê duyệt trước đó tiếp tục thực hiện theo quy định mới, đảm bảo tính kế thừa và ổn định trong quá trình chuyển đổi pháp lý.
